สิ่งที่เด็กทำเมื่อได้รับภัย

เรื่องสะเทือนขวัญในตอนที่ผ่านมา หนึ่งในผู้พบเหตุเป็นกลุ่มเด็กที่อยู่ในวัยเปราะบาง การเตรียมตัวเด็กๆเมื่อจำเป็นจะต้องเผชิญเคราะห์ร้ายและก็การบำบัดจิตใจเด็กด้านหลังผ่านเรื่องรุนแรงน่าจะทำอย่างไร


นักจิตวิทยาเด็กมีคำเสนอแนะ ดังเช่น สอนให้ดูสัญลักษณ์ว่าที่ไหนเป็นทางออก เมื่อมีเรื่องเกิดขึ้นเขาสามารถวิ่งไปหลบตรงกันข้าม
ดร.จิตรา ความรู้สึกยินดีสติปัญญา อาจารย์ทางจิตวิทยา รักษาการหัวหน้าศูนย์ปรับปรุงแก้ไขคุณภาพมนุษย์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ (มศว) บอกว่า เมื่อเด็กพบเหตุสะเทือนขวัญไม่ใช่แค่สมองที่จำเรื่อง แต่เซลล์ร่างกายจะจำเรื่องราวนั้นด้วย ตัวอย่างเช่น อาจมีอาการตระหนกตกใจ กลัวเสียงดัง นอนไม่หลับ หลอน ไม่ควรทับถมเรื่องราวให้เด็กรับรู้ จนกระทั่งการเล่าหรือมองดูเรื่องราวผ่านโทรทัศน์ สื่อออนไลน์ จะยิ่งทำให้เด็กขวัญผวา
“ผู้ดูแลสามารถทำให้เด็กระบายการตื่นกลัวนั้นด้วยการเล่าเรื่องราวออกมา สัมผัสกอดลูกเพื่อปลอบขวัญ เด็กตัวเล็กๆอาจไม่อาจจะบอกเล่าเรื่องราวออกมาเป็นคำบอกเล่าได้ เราอาจสังเกตว่าลูกมีลักษณะอาการกลัวหรือยังฝังใจกับประเด็นนั้นหรือไม่จากการทดสอบให้เด็กวาดรูประบายสี วาดรูปอะไรก็ได้อย่างอิสระ หลังจากนั้นไตร่ตรองรูปที่เด็กวาด สีที่ใช้ เห็นว่าเป็นภาพที่ยังเกี่ยวข้องเชื่อมโยงกับสถานะการณ์นั้นหรือไม่ ถ้าเกิดสังเกตดูแล้วเด็กมีลักษณะฝังใจ เราสามารถใช้ศิลปทุเลาดูแลลูกได้ด้วยการให้ลูกวาดรูปถึงเหตุในอนาคตที่ดีขึ้น เป็นภาพด้านบวกแล้วบอกเขาว่าอนาคตจะดีขึ้น หรือใช้ดนตรีบรรเทาก็ได้”
ดร.จิตรา พูดว่ากล่าว เด็กที่พบเจอเหตุบางทีอาจนั่งนิ่งเป็นระยะเวลาที่ยาวนาน ต้องหมอบ จำเป็นต้องหลบ ทำให้เขาอาจเผชิญสถลาวะ fight หรือ freeze เป็นสู้ หนี หรือตัวแข็งนิ่งไปเลย บางคนสั่นเทิ้ม ก้าวไม่ออก ตัวกระตุกตอนนอนค่ำคืน ร้องไห้หรือชักเกร็ง มีความตึงเครียด สิ่งที่เราน่าจะทำเป็น “หยุดย้ำ” และจากนั้นก็ “โยกย้าย” หยุดย้ำเป็นไม่บอกหรือเล่าถึงสถานะการณ์ดังกล่าวข้างต้น

ส่วนเปลี่ยนที่เป็นการขยับเขยื้อนร่างกาย เช่นถ้าเกิดเด็กอยู่ไม่นิ่งหรือนิ่งไปเลยอาจจะให้เขาขยับเขยื้อนร่างกาย เล่น วิ่งแล้วหยุด สื่อว่าในตอนนี้ปลอดภัยแล้ว ให้นิ่งสลับกระโดด ให้เขาสัมผัสสัมผัสร่างกายตัวเอง ลูบคลำแขน ขา ตัว ให้รู้สึกว่าร่างกายยังอยู่ดี ปลอดภัยแล้ว ถ้าหากว่าเด็กตื่นเต้น ร่างกายสั่น ให้เขาเอามือจับที่หัวดวงใจตัวเอง เป่าลมหายใจออกทางปาก เช่นเดียวกันกับตอนที่เรารู้สึกเบาใจ หากลูกมีลักษณะเหม่อไม่จุดโฟกัสหรือลุกลี้ลุกลน ทดสอบการใช้เกมรักษาอาการ

Author: Allison Weaver